Gayrimenkul Hukukuİstihkak Davası Nedir

27 Temmuz 2025

İstihkak davası, özellikle icra takibi sürecinde ortaya çıkan ve mülkiyet hakkının korunmasını amaçlayan önemli bir dava türüdür. İcra işlemleri sırasında borçlunun malı sanılarak haczedilen ancak gerçekte üçüncü bir kişiye ait olan malların iadesi amacıyla açılır. Bu dava ile birlikte gerçek mal sahibi, malının haksız yere elinden alınmasına karşı hukuki koruma sağlar.

İcra ve İflas Kanunu’nun 96-99. maddeleri arasında düzenlenmiş olan bu dava türü, özellikle malvarlığının korunması açısından büyük önem taşır. İstihkak davası, aynı zamanda borçlunun mal kaçırmasını engelleyen ve üçüncü kişilerin haklarını güvence altına alan bir hukuki yoldur. Bu nedenle hem borçlu, hem alacaklı hem de üçüncü kişiler açısından dikkatle takip edilmesi gereken bir süreçtir.

İstihkak Ne Demek

 

İstihkak kelimesi, dilimizde genellikle ‘hak etme’ ya da ‘bir şeyi hak etme durumu’ anlamında kullanılır. Hukuki terminolojide ise, bir malın gerçek sahibinin o mal üzerindeki hakkını ileri sürerek hak talebinde bulunması anlamına gelir.

Özellikle icra hukuku kapsamında istihkak, haczedilen bir malın gerçekte borçluya ait olmadığını ve başka bir kişiye ait olduğunu iddia eden üçüncü kişinin yasal yollara başvurarak hakkını aramasıdır.

Bu süreçte kişi, mülkiyet hakkını ispatlamakla yükümlüdür. İstihkak davaları sayesinde malın gerçek sahibi olduğu ileri sürülen kişi, mal üzerindeki haczin kaldırılmasını ve malın kendisine verilmesini talep eder. Bu açıdan bakıldığında istihkak, kişisel hakların korunması ve adaletin sağlanması açısından oldukça önemli bir yere sahiptir.

İstihkak Davası Açma Süresi

 

İstihkak davası açabilmek için belirli yasal süreler bulunmaktadır. Üçüncü kişi, haczi öğrendiği tarihten itibaren 7 gün içerisinde icra müdürlüğüne yazılı olarak başvuruda bulunmalıdır. Bu süre içerisinde malın kendisine ait olduğunu belirtmeli ve istihkak iddiasını sunmalıdır. İcra müdürlüğü bu başvuruyu aldıktan sonra alacaklıya bildirir.

Alacaklı ise bu iddiaya 3 gün içinde itiraz edebilir. Eğer alacaklı itiraz ederse, üçüncü kişi bu defa icra mahkemesine başvurarak 7 gün içerisinde istihkak davası açmalıdır. Bu süreler oldukça katıdır ve hak düşürücü niteliktedir. Yani sürelerin kaçırılması durumunda dava hakkı kaybedilir. Bu nedenle haciz işlemlerine muhatap olan üçüncü kişiler, haklarını zamanında ve doğru biçimde korumak adına mutlaka bir avukattan destek almalıdır. Aksi halde mal üzerindeki haciz işlemi geçerli kalır ve mülkiyet hakkı zarar görebilir.

İstihkak Davası Nerede Açılır

 

İstihkak davası, malın haczini gerçekleştiren icra dairesinin bağlı bulunduğu yerdeki İcra Hukuk Mahkemesi’nde açılır. Bu mahkeme hem alacaklının hem borçlunun hem de üçüncü kişinin iddialarını değerlendirerek karar verir. Dava hem borçluya hem de alacaklıya karşı açılır çünkü bu kişiler, mal üzerindeki hak iddialarında taraf durumundadır.

Mahkeme, delil ve belgeleri inceleyerek malın kime ait olduğunu belirler. Eğer üçüncü kişi, malın mülkiyetinin kendisine ait olduğunu yeterli delillerle ispatlarsa, haciz kararı kaldırılır ve mal kendisine teslim edilir. Ancak deliller yetersizse, haciz işlemi devam eder ve mal borçlunun malı sayılarak satışa çıkarılabilir. Bu nedenle dava sürecinde belgelerin tam, net ve zamanında sunulması büyük önem taşır.

Sonuç olarak istihkak davası, icra hukuku açısından malın gerçek sahibinin haklarını koruma altına alan önemli bir dava türüdür. Bu dava ile haksız yere haczedilen malların geri alınması ve gerçek mülkiyetin tespiti sağlanır.

Yasal süreler içerisinde doğru şekilde başvuru yapılması, ispat yükümlülüğünün yerine getirilmesi ve dava sürecinin dikkatle yürütülmesi, mal sahibinin lehine sonuç doğurur. Bu nedenle istihkak davası açacak kişilerin hukuki danışmanlık almaları oldukça faydalı olacaktır. Beşiktaş avukat desteği için bizimle iletişime geçebilir ve bu dava hakkında detaylı bilgi alabilirsiniz.

İstihkak davası nedir?
İstihkak davası, mülkiyeti kendisine ait olan bir malın, haksız yere başkasının elinde bulunması veya başkasının borcu nedeniyle haczedilmesi durumunda, asıl sahibinin malını geri almak veya haczi kaldırmak için açtığı davadır. Kelime anlamı olarak “hak isteme” anlamına gelir.

İcra hukukunda istihkak davası neden açılır?
Bir borçlunun adresinde yapılan haciz sırasında, borçluya ait olmayan (üçüncü bir kişiye ait) malların haczedilmesi durumunda bu dava açılır. Üçüncü kişi, “Bu mal benimdir, borçluyla ilgisi yoktur” diyerek malının üzerindeki haczin kaldırılmasını talep eder.

İstihkak davası açma süresi ne kadardır?
İcra hukukundaki istihkak davalarında süreler oldukça kısıtlıdır:

• İstihkak İddiası: Haciz yapıldığı sırada veya haczi öğrendiği tarihten itibaren 7 gün içinde icra dairesine bildirilmelidir.
• Dava Açma Süresi: İcra mahkemesinin takibin devamına veya talikine (durdurulmasına) dair kararının tefhim veya tebliğinden itibaren 7 gün içinde istihkak davası açılmalıdır.

İstihkak davasında ispat yükü kimdedir?
Kural olarak, malı elinde bulunduran kişi onun sahibi sayılır (Zilyetlik karinesi).

• Eğer mal borçlunun elindeyken haczedilmişse, mülkiyetin kendisine ait olduğunu ispat yükü üçüncü kişidedir.
• Eğer mal doğrudan üçüncü kişinin elindeyken haczedilmişse, malın borçluya ait olduğunu ispat yükü alacaklıdadır.

İstihkak davasında hangi deliller kullanılabilir?
Mahkeme, mülkiyetin kime ait olduğunu belirlemek için şu delilleri inceler:

• Fatura ve sevk irsaliyeleri (Malın alındığı tarih borçtan önce olmalıdır).
• Banka kayıtları ve ödeme dekontları.
• Ticari defterler ve envanter kayıtları.
• Tanık beyanları (Yan delil olarak).

Mülkiyet hakkına dayalı istihkak davası (TMK 683) nedir?
İcra hukukundan bağımsız olarak, bir malın zilyetliğini (elinde bulundurma hakkını) haksız olarak kaybeden malik tarafından açılan davadır. Bu davanın icradaki davadan farkı, herhangi bir haciz baskısı olmadan, malın doğrudan geri alınmasını (istirdat) amaçlamasıdır. Bu dava türünde herhangi bir zamanaşımı süresi yoktur.

İstihkak davası devam ederken mal satılabilir mi?
İstihkak davası açılması, kendiliğinden satışı durdurmaz. Ancak davacı, dava dilekçesinde “takibin ertelenmesi” (yürütmenin durdurulması) talep edebilir. Mahkeme, genellikle bir teminat yatırılması karşılığında malın satışının dava sonuna kadar durdurulmasına karar verir.

Hemen Ara