İş Hukukuİşveren Asgari Ücret Oranının Altında Zam Yaparsa, İşçiye Fesih Hakkı Doğar mı?

İşveren asgari ücret oranının altında zam yaparsa, işçiye fesih hakkı doğar mı gelin birlikte inceleyelim. Genel kural olarak, asgari ücretin üzerinde maaş alan bir işçiye asgari ücret artış oranının altında zam yapılması tek başına işçiye haklı fesih hakkı tanımaz. Ancak bu durumun çok önemli üç istisnası vardır. İşveren asgari ücret oranının altında zam yaparsa, işçiye fesih hakkı doğar mı sorusuna cevap bulmak için gelin birlikte inceleyelim.

İşte durumun netleşmesini sağlayan senaryolar:

1. İş Sözleşmesinde Zam Maddesi Varsa

Eğer iş sözleşmenizde veya varsa Toplu İş Sözleşmesinde (TİS) “Maaş zammı her yıl asgari ücret artış oranından az olamaz” veya “Enflasyon oranında zam yapılır” gibi net bir hüküm varsa, işveren bu oranın altında zam yapamaz.

• Sonuç: Sözleşme şartlarına uyulmaması “iş şartlarının uygulanmaması” (İş Kanunu Madde 24/II-f) kapsamına girer ve işçiye kıdem tazminatını alarak haklı fesih hakkı doğurur. İşveren asgari ücret oranının altında zam yaparsa, işçiye fesih hakkı doğar mı sorusuna cevap bulmak için gelin birlikte inceleyelim. İstanbul iş avukatı için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

2. Maaşın Asgari Ücretin Altında Kalması

İşveren düşük bir zam oranı uyguladığında, işçinin yeni maaşı güncel yasal asgari ücretin altına düşüyorsa, bu durum yasal bir zorunluluğun ihlalidir. İşveren asgari ücret oranının altında zam yaparsa, işçiye fesih hakkı doğar mı sorusuna cevap bulmak için gelin birlikte inceleyelim.

• Sonuç: İşçi bu durumda hem aradaki farkı talep edebilir hem de sözleşmeyi haklı nedenle feshederek tazminatını alabilir. Beşiktaş iş avukatı kapsamında bizimle iletişime geçerek detaylı bilgi alabilirsiniz.

3. Eşit Davranma Borcuna Aykırılık

İşveren, aynı veya benzer pozisyondaki diğer çalışanlara asgari ücret oranında (veya daha yüksek) zam yapıp, sadece belirli bir işçiye (objektif bir neden olmaksızın) düşük zam yapıyorsa “eşit davranma borcuna” aykırı hareket etmiş sayılır. İşveren asgari ücret oranının altında zam yaparsa, işçiye fesih hakkı doğar mı sorusuna cevap bulmak için gelin birlikte inceleyelim.

• Sonuç: Bu durum işçi için haklı fesih nedeni oluşturabileceği gibi, işçi ayrıca ayrımcılık tazminatı da talep edebilir.

Özet Tablo: Zam ve Fesih Hakkı

Eğer sözleşmenizde bir madde yoksa ve maaşınız asgari ücretin üzerindeyse, işveren enflasyonun veya asgari ücret artışının altında zam yapma “yönetim hakkına” sahiptir. Bu durumda istifa ederseniz kıdem tazminatı alamayabilirsiniz.

İşverenin Yönetim Hakkı

4857 sayılı İş Kanunu’nun 24. maddesi, işçinin haklı nedenle fesih haklarını düzenlemiştir. Ancak bu maddede, işverenin yaptığı zammın asgari ücret artış oranından düşük olmasının işçiye haklı fesih hakkı vereceğine dair doğrudan bir hüküm bulunmamaktadır.

Makalede vurgulanan ana prensip şudur:

• Eğer iş sözleşmesinde veya toplu iş sözleşmesinde (TİS) zam oranına dair özel bir hüküm yoksa, işveren yönetim hakkına dayanarak zam oranını tek taraflı olarak belirleyebilir.

• Bu durumda işveren, zam yaparken asgari ücret artış oranını baz almak zorunda değildir. İşveren asgari ücret oranının altında zam yaparsa, işçiye fesih hakkı doğar mı sorusuna cevap bulmak için gelin birlikte inceleyelim.

Haklı Fesih Hangi Durumda Mümkün Olur?

İşçinin haklı nedenle fesih yapabilmesi ve kıdem tazminatına hak kazanabilmesi için makalede şu şartın altı çizilmektedir:

• Sözleşme Şartı: İş sözleşmesinde açıkça “Personelin ücretinde yapılacak artış oranı asgari ücret artış oranından az olamaz” veya buna benzer bağlayıcı bir düzenleme bulunmalıdır.İşveren asgari ücret oranının altında zam yaparsa, işçiye fesih hakkı doğar mı sorusuna cevap bulmak için gelin birlikte inceleyelim.

• Eğer böyle bir madde varsa ve işveren buna uymazsa, bu durum “çalışma şartlarının uygulanmaması” (İş Kanunu m.24/II-f) kapsamına girer ve işçiye haklı fesih hakkı doğar.

Yargıtay Yaklaşımı ve Geçerli Fesih Ayrımı

Sözleşmede asgari ücret oranında zam yapılacağı yazılı olmasına rağmen, işveren daha düşük bir teklif sunarsa ve işçi bunu kabul etmezse; işverenin iş sözleşmesini feshetmesi durumunda, Yargıtay bazı kararlarında bunu “geçerli nedenle fesih” (ihbar ve kıdem tazminatı ödenerek yapılan fesih) olarak değerlendirebilmektedir. İşveren asgari ücret oranının altında zam yaparsa, işçiye fesih hakkı doğar mı sorusuna cevap bulmak için gelin birlikte inceleyelim.

Asgari Ücret Sınırı

İşverenin zam yetkisi sınırsız değildir. Yapılan zam sonucunda işçinin ücreti, o yıl için belirlenen yasal asgari ücretin altına düşemez. Eğer düşerse, bu durum emredici hukuk kurallarına aykırılık teşkil eder.

Sözleşmenizde asgari ücret artış oranına endeksli bir zam maddesi yoksa, işverenin asgari ücret artışının altında zam yapması size haklı fesih hakkı tanımaz. İşveren, asgari ücret sınırını aşmamak kaydıyla zam oranını belirleme yetkisine sahiptir.