İşverenin haklı fesih hakkı, İş Kanunu’nda düzenlenen ve işverene belirli durumlarda iş sözleşmesini derhal ve tazminatsız olarak feshetme yetkisi veren bir haktır. Bu hak, iş ilişkisinin devamının işveren için çekilmez hale gelmesi durumunda kullanılır.
İşverenin Haklı Fesih Nedenleri:
İş Kanunu’nun 25. maddesinde işverenin haklı fesih nedenleri 3 ana başlık altında toplanmıştır:
-
Sağlık Nedenleri:
- İşçinin kendi kusuru veya hastalığı nedeniyle işe devamsızlığı.
- İşçinin tedavi edilemez bir hastalığa yakalanması ve bu durumun iş ilişkisini olumsuz etkilemesi.
-
Ahlak ve İyi Niyet Kurallarına Aykırılık:
- İşçinin işverene veya ailesine karşı hakaret veya iftira etmesi.
- İşçinin işverenin güvenini kötüye kullanması (örneğin, hırsızlık, yolsuzluk).
- İşçinin işyerinde suç işlemesi veya ahlaka aykırı davranışlarda bulunması.
- İşçinin işverenin ticari sırlarını veya bilgilerini ifşa etmesi.
-
Zorlayıcı Sebepler:
- İşyerinde deprem, yangın, sel gibi doğal afetlerin meydana gelmesi.
- İşyerinde grev veya lokavt gibi nedenlerle işin durması.
Haklı Fesih Süresi:
İşveren, haklı fesih nedenini öğrendiği tarihten itibaren 6 iş günü içinde ve her halükarda olayın gerçekleşmesinden itibaren 1 yıl içinde iş sözleşmesini feshetmelidir. Aksi takdirde, fesih haksız fesih olarak kabul edilebilir.
Haklı Fesih Sonuçları:
İşveren haklı nedenle iş sözleşmesini feshettiğinde, işçiye kıdem tazminatı ödemek zorunda değildir. Ancak, işçinin hak ettiği ücretler ve diğer alacakları (örneğin, yıllık izin ücreti) ödenmelidir.
Önemli Notlar:
- İşverenin haklı fesih hakkı, dürüstlük kurallarına uygun olarak kullanılmalıdır.
- Haklı fesih nedenleri, somut ve kanıtlanabilir olmalıdır.
- İşveren, fesih nedenini ve gerekçesini işçiye yazılı olarak bildirmelidir.
- İşçi, haklı fesih nedenine itiraz etmek isterse, iş mahkemesine başvurabilir.
Tavsiye:
İşverenler, haklı fesih hakkını kullanmadan önce bir hukuk uzmanına danışmalıdır. Aksi takdirde, haksız fesih iddiasıyla karşı karşıya kalınabilir ve tazminat ödemek zorunda kalınabilir. Beşiktaş iş avukatı için iletişimde kalın.
• Sağlık Sebepleri: İşçinin kendi kastından veya içkiye düşkünlüğünden doğacak bir hastalığa yakalanması ve bu nedenle ardı ardına 3 iş günü veya bir ayda 5 iş günü işe gelmemesi.
• Ahlak ve İyi Niyet Kurallarına Aykırılık (25/2): En sık karşılaşılan nedenlerdir; hırsızlık, cinsel taciz, işverene hakaret, işyerinde kavga, uyuşturucu veya alkol kullanımı, görevini hatırlatıldığı halde yapmamakta ısrar etmek.
• Zorlayıcı Sebepler: İşçiyi işyerinde çalışmaktan alıkoyan (örneğin doğal afet, ulaşım engeli vb.) zorlayıcı bir sebebin 1 haftadan fazla sürmesi.
• İşçinin Gözaltına Alınması veya Tutuklanması: Devamsızlığın ihbar süresini aşması durumunda geçerlidir.
• Kıdem Tazminatı: Eğer fesih “Ahlak ve İyi Niyet Kurallarına Aykırılık” (25/2) nedeniyle yapılmışsa, işçi ne kadar kıdemli olursa olsun kıdem tazminatı alamaz. Ancak sağlık veya zorlayıcı sebeplerle fesih yapılmışsa, 1 yılını dolduran işçiye kıdem tazminatı ödenir.
• İhbar Tazminatı: Haklı fesih “derhal” yapılan bir fesih olduğu için işveren hiçbir durumda ihbar tazminatı ödemez.
• Ardı ardına 2 iş günü,
• Bir ay içinde tatil ertesi olan 2 iş günü,
• Veya bir ayda toplam 3 iş günü işe gelmemesi durumunda işveren sözleşmeyi haklı nedenle feshedebilir.
Not: 2026 uygulamalarında devamsızlık tutanaklarının düzenli tutulması ve işçiye savunma hakkı tanınması ispat yükü açısından kritiktir.
• Olayla ilgili tutanaklar,
• Varsa kamera kayıtları veya tanık beyanları,
• İşçiden alınan yazılı savunma (veya savunma vermekten imtina ettiğine dair tutanak),
• Fesih bildiriminin yazılı ve gerekçeli yapılması şarttır.