Kiracı hakları konulu makalemizi sizler için derledik. Kiracılık süreci, hem kiraya veren (ev sahibi) hem de kiracı için bir dizi hak ve yükümlülüğü içerir. Türk Borçlar Kanunu (TBK), özellikle kiracıyı koruyucu hükümler içererek, adil bir kira ilişkisi kurulmasını amaçlar. Kiracı hakları konulu makalemizi sizler için derledik. Kiracı olarak bilmeniz gereken temel haklar şunlardır:
- Sözleşmenin Korunması ve Tahliye Güvencesi
- Sözleşmenin Otomatik Uzaması:Kira sözleşmeniz belirli süreli olsa bile, sözleşme süresinin bitiminden en az 15 gün önce ev sahibinize yazılı bildirimde bulunmadıkça, sözleşme aynı koşullarla bir yıl daha uzar. Ev sahibi, sadece sözleşme süresinin bitimine dayanarak sizi tahliye edemez.
- 10 Yıllık Uzama Süresi:Belirli süreli kira sözleşmeleri, ilk 10 yıllık uzama süresi sonunda ev sahibi tarafından hiçbir sebep göstermeksizin feshedilebilir. Ancak bu durumda bile ev sahibi, sürenin bitiminden en az üç ay önce yazılı bildirim yapmak zorundadır.
- Haklı Sebep Olmadan Tahliye Edilmeme:Ev sahibi sizi keyfi olarak evden çıkaramaz. Tahliye için kanunda belirtilen haklı sebeplerin olması gerekir. Bu sebepler arasında; ev sahibinin kendisi, eşi, altsoyu (çocuğu), üstsoyu (annesi, babası) veya bakmakla yükümlü olduğu kişilerin konuta ihtiyacı olması, konutun yeniden inşası veya imar edilmesi, kiracının kira bedelini ödememesi gibi durumlar yer alır.
- Kira Bedeli ve Depozito Hakları
- Kira Artışının Sınırlandırılması:Kira artışı, her yıl Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) belirlediği Tüketici Fiyat Endeksi’nin (TÜFE) on iki aylık ortalamasına göre belirlenir. Bu oranın üzerinde bir artış talep edilmesi hukuken geçersizdir. Ancak 5 yılı dolduran kira sözleşmelerinde ev sahibi, kira bedelinin yeniden belirlenmesi için dava açabilir ve bu davada hakim, piyasa emsallerine göre yeni bir kira bedeli belirleyebilir.
- Depozito İadesi:Kira sözleşmesi sona erdiğinde, konutta normal kullanıma bağlı aşınma ve yıpranmalar dışında bir hasar yoksa, ödediğiniz depozito bedelini geri alma hakkınız vardır. Depozito bedeli en fazla üç aylık kira bedeli tutarında olabilir. Kiracı hakları konulu makalemizi sizler için derledik.
- Konutun Kullanımı ve Bakım Hakları
- Konutun Kullanıma Uygun Teslimi:Ev sahibi, konutu sözleşmede belirtilen tarihte ve kararlaştırılan amaç için kullanıma elverişli şekilde size teslim etmek zorundadır.
- Bakım ve Onarım Giderleri:Konutta sizin kusurunuz olmadan meydana gelen ve kullanıma engel olan sorunlar (örneğin, boru patlaması, çatı akması gibi esaslı tadilatlar) ev sahibinin sorumluluğundadır. Kiracı olarak bu tür sorunların giderilmesini talep edebilirsiniz. Eğer ev sahibi bu onarımları yapmazsa, gerekli masrafı kira bedelinden düşme hakkınız doğar.
- Önemli ve Zorunlu Giderler:Konutla ilgili zorunlu sigorta, vergi ve benzeri giderler, sözleşmede aksi belirtilmedikçe ev sahibine aittir. Kiracı hakları konulu makalemizi sizler için derledik.
- Diğer Önemli Haklar
- Ev Sahibinin Rahatsız Etmeme Yükümlülüğü:Ev sahibi, acil durumlar veya önceden haber verilmiş durumlar dışında, kiracının huzurunu bozacak şekilde eve giremez veya sık sık ziyaret edemez. Kiracının konut dokunulmazlığı esastır.
- Kiralananın El Değiştirmesi:Evin satılması durumunda kira sözleşmeniz geçerliliğini korur. Yeni ev sahibi (malik), mevcut sözleşmedeki tüm hak ve borçları devralır.
- Tahliye Taahhüdü:Uygulamada sıkça karşılaşılan bir durum olan “tahliye taahhütnamesi”nin geçerli olabilmesi için, bu belgenin kira sözleşmesinden sonraki bir tarihte ve kiracı tarafından rızayla imzalanması gerekir. Kira sözleşmesi ile aynı anda imzalanan taahhütler genellikle geçersiz sayılır. Beşiktaş Avukat desteği için iletişime geçebilirsiniz.
Kiracı hakları konulu makalemizi sizler için derledik.
Ev sahibi kiracıyı istediği zaman evden çıkarabilir mi?
Hayır. Ev sahibi, kira sözleşmesi devam ederken veya süresi bittiğinde “sözleşme bitti” diyerek kiracıyı keyfi olarak evden çıkaramaz. Tahliye için kanunda belirtilen haklı sebeplerin (ihtiyaç, yeniden inşa, iki haklı ihtar veya 10 yıllık uzama süresinin dolması gibi) varlığı ve mahkeme kararı şarttır.
Ev satılırsa yeni malik kiracıyı hemen çıkarabilir mi?
Evi yeni satın alan kişi, eğer kendisi veya bakmakla yükümlü olduğu kişiler oturacaksa; tapu devrinden itibaren 1 ay içinde kiracıya ihtarname çekmek zorundadır. Bu durumda kiracıya evi boşaltması için 6 ay süre tanınır. Eğer 1 ay içinde ihtar çekilmezse, yeni malik mevcut sözleşmeyi aynen kabul etmiş sayılır.
Evdeki tadilat masraflarını kim öder?
Kural olarak; taşınmazın kullanımıyla ilgili zorunlu tamiratlar (çatı akması, ana tesisat arızaları, kombi bozulması vb.) ev sahibine aittir. Kiracı, bu masrafları kendisi yaparsa kira bedelinden mahsup edebilir. Ancak kiracının kullanımından kaynaklı hor kullanma hasarları (cam kırılması, boya çizilmesi vb.) kiracı tarafından karşılanır.
Depozito en fazla ne kadar olabilir?
Türk Borçlar Kanunu’na göre depozito bedeli 3 aylık kira bedelini geçemez. Ayrıca depozitonun bir vadeli tasarruf hesabına yatırılması ve her iki tarafın onayı olmadan çekilememesi yasal bir güvencedir.
Kiracı evi başkasına kiraya verebilir mi (Alt Kira)?
Sözleşmede aksine bir hüküm yoksa, kiracı konut ve çatılı işyerlerinde ev sahibinin yazılı rızasını almadan evi başkasına kiralayamaz. İzinsiz alt kiralama, ev sahibi için haklı tahliye sebebidir.
10 yıllık kiracı hakları nelerdir?
Kira sözleşmesi üzerinden 10 yıllık uzama süresi (toplam 11 yıl) geçtiğinde, ev sahibi herhangi bir gerekçe göstermeksizin, sözleşme bitiminden en az 3 ay önce ihtar çekmek şartıyla kiracıyı tahliye edebilir. Bu, kiracı için en riskli yasal sınırlardan biridir.
Ev sahibi kafasına göre kira artışı yapabilir mi?
Hayır. Ev sahibi, kiracının rızası olmadan yasal sınır olan 12 aylık TÜFE ortalamasının üzerinde bir artış yapamaz. Eğer kiracı bu artışı yaparak kirasını ödemeye devam ederse, az zam yaptığı gerekçesiyle tahliye edilemez.