Süresiz nafaka: Türk Aile Hukuku’nun en çok tartışılan, üzerine en çok dava açılan ve kamuoyunda “bitmeyen borç” olarak adlandırılan konularının başında süresiz nafaka gelmektedir. Boşanma süreciyle birlikte hayatımıza giren nafaka türleri arasında yer alan “yoksulluk nafakası”, halk arasında genellikle süresiz nafaka olarak bilinir.
Peki, 2026 yılı itibarıyla Türk Medeni Kanunu’nda bu konuda bir değişiklik yapıldı mı? Süresiz nafaka gerçekten sonsuza kadar sürer mi? Bu kapsamlı rehberde, nafaka türlerinden yasal süreçlere, Yargıtay’ın güncel bakış açısından en çok merak edilen “nafaka kalktı mı?” sorusuna kadar tüm detayları ele alacağız.
Süresiz Nafaka Konusunda Kritik Gelişme
Anayasa Mahkemesi (AYM), 4 Haziran 2026 tarihinde gerçekleştirdiği Genel Kurul toplantısında, Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde yer alan yoksulluk nafakasının “süresiz olarak” ödenmesine imkân tanıyan düzenlemeyi oy çokluğuyla iptal etti.
Ancak bu kararın hemen sonuç doğuracağını düşünmek doğru olmaz. Kararın uygulanmasına ilişkin önemli ayrıntılar bulunuyor:
Karar Hemen Uygulanmayacak
AYM, oluşabilecek hukuki boşluğun önüne geçebilmek ve yeni bir yasal düzenleme yapılabilmesi için iptal kararının yürürlüğe girişini 9 ay erteledi.
Mevcut Nafakalar Devam Edecek
Kararın verilmiş olması, bugün itibarıyla mevcut nafakaların sona erdiği anlamına gelmiyor. Geçiş süresi boyunca yürürlükteki mevzuat uygulanmaya devam edecek ve mahkemeler mevcut kurallara göre karar vermeyi sürdürecek.
Yeni Düzenleme Bekleniyor
Önümüzdeki 9 aylık süreçte TBMM’nin, AYM’nin gerekçeli kararını dikkate alarak yeni bir nafaka sistemi oluşturması bekleniyor. Bu kapsamda nafaka süresinin evlilik süresine göre belirlenmesi, belirli üst sınırlar getirilmesi veya farklı kriterlerin uygulanması gibi seçenekler gündeme gelebilir. Ancak yeni sistemin nasıl olacağı henüz netleşmiş değil.
Sonuç
Anayasa Mahkemesi, yoksulluk nafakasının “süresiz” olmasına ilişkin hükmü iptal etmiş olsa da uygulamada hemen bir değişiklik yaşanmayacak. Kararın etkileri, gerekçeli kararın yayımlanması ve sonrasında yapılacak yasal düzenlemelerle birlikte önümüzdeki aylarda netlik kazanacak.
Süresiz Nafaka (Yoksulluk Nafakası) Nedir?
Hukuki literatürde yoksulluk nafakası olarak tanımlanan süresiz nafaka; boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan tarafın, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla, geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında talep ettiği ödemedir.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde düzenlenen bu hak, “süresiz olarak” talep edilebilir şeklinde ifade edilmiştir. Buradaki temel amaç, boşanma ile birlikte ekonomik dengesi sarsılan ve yardıma muhtaç hale gelen eşin korunmasıdır.
Yoksulluk Nafakasının Şartları Nelerdir?
Bir eşin diğer eşten süresiz (yoksulluk) nafakası alabilmesi için şu şartların bir arada bulunması gerekir:
- Boşanma Kararının Kesinleşmesi: Nafaka talebinin yoksulluk nafakasına dönüşmesi için boşanmanın gerçekleşmesi şarttır.
- Yoksulluğa Düşme Tehlikesi: Nafaka talep eden eşin, boşanma sonrasında asgari geçim şartlarını sağlayamayacak olması gerekir.
- Kusur Durumu: Nafaka isteyen eşin kusuru, nafaka ödeyecek eşin kusurundan daha ağır olmamalıdır. Yani “tam kusurlu” olan eş, nafaka alamaz.
- Talep: Mahkeme yoksulluk nafakasına kendiliğinden (re’sen) karar veremez; mutlaka taraflardan birinin bu yönde talebi olmalıdır.
Süresiz Nafaka Kalktı mı? 2026 Mevzuat Durumu
Sosyal medyada ve bazı haber mecralarında sık sık “süresiz nafaka kaldırıldı” veya “nafakaya 5 yıl sınırı geldi” gibi haberler dolaşsa da, 2026 yılı Mayıs ayı itibarıyla Türk Medeni Kanunu’nda süresiz nafakayı tamamen ortadan kaldıran veya süre sınırı getiren bir yasal düzenleme henüz yürürlüğe girmemiştir.
Şu anki mevcut hukuk sistemimizde:
- Yoksulluk nafakası hâlâ “süresiz” olarak hükmedilmektedir.
- Ancak, nafakanın kaldırılması veya miktarının azaltılması için her zaman “Nafakanın Kaldırılması veya Azaltılması Davası” açma hakkı saklıdır.
Hükümet ve Adalet Bakanlığı nezdinde nafakanın süreli hale getirilmesine (örneğin evlilik süresine göre bir kademelendirme yapılmasına) dair çalışmalar gündemde olsa da, bu tasarılar yasalaşmadığı sürece eski sistem geçerliliğini korumaktadır.
Nafaka Artırım Davası Nasıl Açılır – Şartları – Sözleşme Örneği
Nafaka Türleri Nelerdir?
Türk Aile Hukuku’nda nafaka, sadece yoksulluk nafakası ile sınırlı değildir. Sürecin hangi aşamasında olduğunuz ve kimin yararına istendiğine göre nafaka türleri değişir:
Tedbir Nafakası
Boşanma davası açıldığı andan, kararın kesinleştiği ana kadar geçen süreçte ödenen nafaka türüdür. Buradaki amaç, dava sürerken eşlerin ve çocukların mağdur olmasını engellemektir. Tedbir nafakasında kusur oranına bakılmaz.
İştirak Nafakası
Çocukların bakımı, eğitimi ve sağlık giderleri için velayet kendisine verilmeyen eşin, velayeti alan eşe ödediği nafakadır. Bu nafaka türü “süresiz” değildir; çocuk ergin olana (18 yaşını doldurana) kadar devam eder. Eğer çocuk eğitime devam ediyorsa, eğitim sonuna kadar “yardım nafakası” adı altında devam edebilir.
Yoksulluk Nafakası (Süresiz Nafaka)
Yazımızın ana konusu olan, boşanma kesinleştikten sonra yoksulluğa düşen eşe ödenen paradır. Kanunda “süresiz” ibaresi geçtiği için kamuoyunda bu isimle anılır.
Süresiz Nafaka Hangi Durumlarda Sona Erer?
“Süresiz” ifadesi, nafakanın mutlaka ölene kadar ödeneceği anlamına gelmez. Kanun, bazı durumların varlığı halinde nafakanın kendiliğinden veya mahkeme kararıyla sona ereceğini hükme bağlamıştır:
- Nafaka Alanın Yeniden Evlenmesi: Nafaka alan eş resmi olarak evlenirse nafaka kendiliğinden kesilir.
- Taraflardan Birinin Ölümü: Taraflardan birinin ölmesi durumunda nafaka borcu sona erer; mirasçılara geçmez.
- Haysiyetsiz Hayat Sürme: Nafaka alan eşin evliymiş gibi biriyle yaşaması veya haysiyetsiz bir yaşam sürmesi kanıtlanırsa, mahkeme kararıyla nafaka kaldırılır.
- Yoksulluğun Ortadan Kalkması: Nafaka alan kişinin mali durumunun düzelmesi (miras kalması, yüksek maaşlı bir işe girmesi vb.) durumunda nafaka iptal edilebilir.
- Mali Gücün Kaybı: Nafaka ödeyen kişinin ödeme gücünü tamamen yitirmesi de bir dava sebebidir.
Nafaka Artırım ve Azaltım Davaları
Ekonomik şartların değişmesi, yüksek enflasyon veya tarafların gelirlerindeki ciddi artış/azalışlar neticesinde hükmedilen nafaka miktarı yetersiz kalabilir ya da fazla gelebilir.
- Nafaka Artırım Davası: Genellikle her yıl ÜFE/TÜFE oranında artış kararı alınsa da, olağanüstü durumlarda (çocuğun okul masraflarının artması, ağır hastalık vb.) nafaka artırımı talep edilebilir.
- Nafaka Azaltım Davası: Nafaka borçlusunun gelirinin düşmesi, işsiz kalması veya bakmakla yükümlü olduğu yeni kişilerin (yeni bir evlilik ve çocuk gibi) olması durumunda açılır.
Yargıtay’ın Süresiz Nafaka Hakkındaki Görüşü
Yargıtay, son yıllardaki içtihatlarında nafaka konusunda daha hassas bir denge gözetmektedir. Özellikle:
- Kısa süreli evliliklerde (örneğin 1-2 ay süren evlilikler) ömür boyu nafaka ödenmesinin “hakkaniyete aykırı” olduğuna dair görüşler güçlenmektedir.
- Ancak Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, mevcut yasa değişmediği sürece hakimlerin takdir yetkisini kullanarak nafakayı süreli hale getirmesinin yasal zemini olmadığını savunmaya devam etmektedir.