Islah Harcı Hesaplama
Islah harcı, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) kapsamında, bir davada tarafların usul işlemlerini kısmen veya tamamen değiştirmesi durumunda ödenen bir harç türüdür. Başka bir deyişle, dava açıldıktan sonra davanın konusu, değeri veya türünde bir değişiklik yapılması istendiğinde bu harç ödenir.
Neden Islah Harcı Ödenir?
- Davanın Gelişimi: Dava süreci içerisinde ortaya çıkan yeni bilgiler veya durumlar nedeniyle davanın değiştirilmesi gerekebilir. Bu durumda, adaletin sağlanması için ıslah yoluna gidilir.
- Hatalı Bilgilendirme: Dava açılırken yapılan bir hata veya eksiklik nedeniyle davanın düzeltilmesi gerekebilir.
- Kanuni Değişiklikler: Yürürlükteki kanunlarda meydana gelen değişiklikler nedeniyle davanın mevcut duruma uygun hale getirilmesi gerekebilir.
Islah Harcı Ne Zaman Ödenir?
Islah harcı, ıslah dilekçesi verildiğinde mahkemeye ödenir. Islah dilekçesinin kabulü için ıslah harcının ödenmiş olması şarttır.
Islah Nedir ve Ne Zaman Yapılır?
Islah, bir tarafın yapmış olduğu usul işlemini (örneğin dava dilekçesindeki talep sonucunu) bir defaya mahsus olmak üzere tamamen veya kısmen düzeltmesidir. Genellikle belirsiz alacak davalarında, bilirkişi raporu geldikten sonra dava değerini artırmak için kullanılır.
Islah Harcı Nasıl Hesaplanır?
Islah harcı, davanın türüne ve artırılan miktara göre değişir. En yaygın olan "Nispi Harca" tabi davalarda (tazminat, alacak vb.) hesaplama şu şekilde yapılır:
• Artırılan Miktar Belirlenir: Bilirkişi raporundaki miktar ile dava açılırken gösterilen miktar arasındaki farktır.
• Nispi Harç Oranı Uygulanır: 2026 yılı itibarıyla nispi karar ve ilam harcı binde 68,31'dir.
• Peşin Harç (1/4): Islah dilekçesi verilirken, bu binde 68,31'lik toplam harcın dörtte biri (%25) peşin olarak yatırılır.
Örnek Hesaplama: 10.000 TL ile açılan davada, bilirkişi raporu sonrası değer 110.000 TL'ye çıkarılıyorsa (100.000 TL artış), artırılan 100.000 TL üzerinden hesaplanan toplam harcın 1/4'ü ıslah harcı olarak ödenir.
• Artırılan Miktar Belirlenir: Bilirkişi raporundaki miktar ile dava açılırken gösterilen miktar arasındaki farktır.
• Nispi Harç Oranı Uygulanır: 2026 yılı itibarıyla nispi karar ve ilam harcı binde 68,31'dir.
• Peşin Harç (1/4): Islah dilekçesi verilirken, bu binde 68,31'lik toplam harcın dörtte biri (%25) peşin olarak yatırılır.
Örnek Hesaplama: 10.000 TL ile açılan davada, bilirkişi raporu sonrası değer 110.000 TL'ye çıkarılıyorsa (100.000 TL artış), artırılan 100.000 TL üzerinden hesaplanan toplam harcın 1/4'ü ıslah harcı olarak ödenir.
Tam Islah ve Kısmi Islah Arasındaki Fark Nedir?
• Kısmi Islah: Mevcut davada sadece talep miktarının artırılmasıdır. En çok karşılaşılan ve harç ödenen türdür.
• Tam Islah: Dava dilekçesinin tamamen değiştirilmesidir. Bu durumda davacı, davasını tamamen yeni bir temele oturtabilir.
• Tam Islah: Dava dilekçesinin tamamen değiştirilmesidir. Bu durumda davacı, davasını tamamen yeni bir temele oturtabilir.
Islah Harcı Yatırılmazsa Ne Olur?
Islah harcı, bir "tamamlama harcı" niteliğindedir. Harç yatırılmadan yapılan ıslah işlemi geçerli bir usul işlemi sayılmaz ve mahkeme, harç yatırılana kadar artırılan miktar üzerinden karar veremez. Hakim, harcın yatırılması için kesin süre verir; bu süre içinde yatırılmazsa ıslah yapılmamış sayılır.
Davalı Taraf Islah Harcı Öder mi?
Hayır. Islah harcı, talebini artıran veya davasını düzelten taraf (genellikle davacı) tarafından ödenir. Ancak dava sonunda davacı haklı çıkarsa, ödediği bu ıslah harcını yargılama gideri olarak davalıdan geri alır.
Islah İçin Bir Zaman Sınırı Var mıdır?
Islah, tahkikatın (delillerin incelenmesi aşaması) sona ermesine kadar yapılabilir. Yerel mahkeme aşamasında karar verildikten sonra veya Temyiz/İstinaf aşamasında ıslah yapılması mümkün değildir. Yargıtay bozma kararından sonra ıslah yapılıp yapılamayacağı ise davanın durumuna göre teknik bir konudur.
Islah ve Bedel Artırım Dilekçesi Arasındaki Fark Nedir?
Belirsiz alacak davalarında yapılan işlem teknik olarak "Bedel Artırımı"dır. Kısmi davalarda ise "Islah" yapılır. Her iki durumda da artırılan miktar üzerinden nispi peşin harç ödeme yükümlülüğü doğar.